İş Kazası

İŞ KAZASI NEDİR?

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ nun 13. Maddesi’ nin 1. Fıkrası’nda sayılan hal ve durumları sonucunda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olay olarak tanımlanmıştır. Bu maddeye göre iş kazası:

a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazası geçiren işçinin sağlık müdahalesinin yapılması için tıbbi bir kuruma götürmeli ve iş kazası kaydı yapılmalıdır. Kolluk kuvvetlerine bildirim yapılmalı ve Sosyal Güvelik Kurumu’ na elektronik ortamdan kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirim yapılmalıdır.

İŞÇİ KAZA GEÇİRDİKTEN SONRA NELERE DİKKAT ETMELİDİR?

• İş kazasını derhal işverene ve SGK’ na bildirmelidir.
• Kaza doktora “iş kazası” olarak beyan etmeli ve doktorun vereceği tavsiye ve önerilere uymalıdır.
• İşçinin ihmali yüzünden hastalığın artması halinde, verilecek ödenekler işçinin kusuru oranında azalacaktır.

KAZA BİLDİRİMİ NASIL OLMALIDIR?

• İş kazası bildirimi en geç 3 iş günü içinde yapılmalıdır.
• Uluslararası taşımacılık yapan iş yerlerinde bildirim, aracın Türkiye’ye döndüğü günü takip eden ilk iş günü başlar.
• İşverenin kendisinin iş kazası geçirmesi halinde ise, süre bildirim yapmaya engel durumun ortadan kalktığı günü takip eden günden itibaren 3 iş günü içerisinde SGK’ ya bildirim yapması gerekir.

İş kazası sonrasında sağlanan birtakım yardımlar bulunmaktadır. Kaza sonrasında rapor alan işçiye, geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Geçici İş Göremezlik Ödeneği, yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayakta tedavilerde ise 2/3 ‘tür. Geçici İş Göremezlik Ödeneği’ nden yararlanmak için sigortalı olmaktan başka bir şart aranmaz. Ancak 4/b kapsamında çalışan işçilerin prim ve prime esas borçları bulunmaması şarttır.

İş Göremezlik Ödeneği

İş kazası halinde sigortalıya, sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine yapılan ödeme Sürekli İş Göremezlik Ödeneği şeklinde tanımlanmıştır. Bu ödemenin yapılabilmesi için Sağlık Kurumlarınca meslekte kazanma gücünün %10 oranında azaldığı tespit edilmelidir. Bu gelir sigortalıya iyileşinceye kadar ödenir, iyileşmemesi halinde ömür boyu ödenir. Babasını ve annesini iş kazası sonucunda kaybeden kız çocuklarına çeyiz parası olarak ölüm gelirinin iki yıllık tutarı peşinen bir defaya mahsus evlenme ödeneği olarak ödenir. Kaza sonucu veya Sürekli İş Göremezlik Ödeneği alırken ölen sigortalının hak sahiplerine cenaze ödeneği ödenir. Ölümle sonuçlanan iş kazalarının bir diğer sonucu ise “Destekten Yoksun Kalma Tazminatı” dır. Hayatını kaybeden işçinin eşi ve çocukları, annesi, babası ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler hukuken destekten yoksun kalma davasını (maddi tazminat) açma hakkına sahiptirler. İş kazası sonucu malül kalan işçi, yaşadığı psikolojik durum sebebiyle manevi tazminat talep edebilir. İşçinin vefat etmesi halinde yakınları da manevi tazminat davası açabilirler. İşçinin kaza nedeniyle açacağı maddi ve manevi tazminat talepleri genel hükümlere göre çözülecektir. Kazanın geçekleştiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Ekin Hukuk & Arabuluculuk Bürosu